سيد علي اكبر قرشي
14
قاموس قرآن ( فارسي )
* ( آتَيْتُمُوهُنَّ إِلَّا أَنْ يَأْتِينَ بِفاحِشَةٍ مُبَيِّنَةٍ ) * نساء : 19 . گفتهاند : مردم جاهليت بزنان ظلم ميكردند و اگر شخصى مىمرد بعضى از اقوام او لباسى به روى زن وى ميانداخت و زن را به ارث مىبرد . لذا فرموده : * ( لا يَحِلُّ لَكُمْ أَنْ تَرِثُوا النِّساءَ كَرْهاً ) * ولى ظهور آيه در آنست كه انسان باجبار وارث زن باشد نه اينكه خود زن را ارث ببرد در تفسير عياشى از امام صادق عليه السّلام دربارهء * ( « لا يَحِلُّ . . . » ) * روايت شده كه فرمود : دختر يتيمى در خانهء مردى مىشود او وى را از تزويج باز ميدارد و ضرر مىزند در صورتى كه آن دختر يتيم از اقوام اوست ( و ميخواهد پس از مرگ وارث دختر باشد ) . آرى ظهور آيه در اين زمينه است يعنى : بر شما حلال نيست كه باجبار وارث زنان باشيد و نيز زنانرا بفشار نگذاريد تا قسمتى از مهريكه دادهايد ببريد ( و آنها در مقابل طلاق از مهر خود صرف نظر كنند ) مگر آنكه كار بدى مرتكب شوند . فاحشه را در آيه نشوز و بد زبانى و ايذاء گفتهاند كه در اين صورت ميتوان زن را بفشار گذاشت و بطلاق خلعى وادار كرد . * ( وَإِذا طَلَّقْتُمُ النِّساءَ فَبَلَغْنَ أَجَلَهُنَّ فَلا تَعْضُلُوهُنَّ أَنْ يَنْكِحْنَ أَزْواجَهُنَّ إِذا تَراضَوْا بَيْنَهُمْ بِالْمَعْرُوفِ . . . ) * بقره : 232 . اين آيه يا خطاب بشوهران است كه ميگويد : چون زنان خويش را طلاق داديد و عدّه شان منقضى گرديد ديگر آنها را ( با تهديد يا عدم اخراج از منزل ) منع نكنيد كه با مردان ديگر ازدواج كنند . و يا خطاب بكسان زن است ( كه مثلا پدر و مادر نگذارند بار ديگر با مردانى كه طلاق دادهاند ازدواج كنند ) . ناگفته نماند كلمهء * ( أَزْواجَهُنَّ ) * مخالف احتمال اول است زيرا بمردان آينده نميشود ازواج گفت مگر باعتبار ما يؤل اليه و جملهء * ( إِذا طَلَّقْتُمُ . . . ) * خلاف احتمال دوم را مىرساند كه مىرساند خطاب * ( فَلا تَعْضُلُوهُنَّ ) * بازواج